"Bałamuty" ze Zwardonia
GRUPA KOLĘDNICZA „BAŁAMUTY” ZE ZWARDONIA
Grupa kolędnicza "Bałamuty" ze Zwardonia prezentuje tradycje obrzędowe Dziadów Noworocznych, związane z okresem przejścia między starym a nowym rokiem. Przebierańcy – żywiołowi górale, odwiedzają w tym czasie mieszkańców, ich domy i gospodarstwa, przynosząc życzenia pomyślności w Nowym Roku przy skocznych dźwiękach muzyki. Otrzymując drobną opłatę oraz poczęstunek kolędnicy prezentują krótką inscenizację. Członkowie grupy przebrani są za postacie odpowiadające regionalnej tradycji, z właściwymi rekwizytami i maskami. Wszystkie wypowiadane kwestie, wykonywane gesty i układy są nieprzypadkowe i mają swoje uzasadnienie w tradycji. Postacie, które składają się na barwną grupę kolędników, to:
-
konie – symbolizowały siły witalne, zdrowie,
-
komendant – prowadzi grupę, wydaje polecenia koniom,
-
niedźwiedź – symbol siły i płodności,
-
pachołki – młodzi mężczyźni, sprawnie strzelający z bata w celu odpędzenia zła, zajmują się końmi,
-
diabeł czerwony i diabeł czarny,
-
śmierć,
-
Żyd – symbol „obcego”, współcześnie występuje również pod innymi postaciami,
-
cygan i cyganka,
-
dziechciorz – kolejna postać „obcego”, złota rączka,
-
macidula (sznurkorz) – postać przebrana w strój uszyty z pasków kolorowego materiału.
Grupa kolędnicza „Bałamuty” już od wielu lat jest doceniana przez komisje podczas konkursów, w których często biorą udział grupy nie tylko z Beskidu Żywieckiego, ale również Śląskiego. Podczas renomowanego już Przeglądu Zespołów Kolędniczych i Obrzędowych „Żywieckie Gody”, kolędnicy ze Zwardonia plasują się najczęściej na wysokich pozycjach:
-
I miejsce grupa otrzymała w roku 1989, 1990, 1998, 2001, 2003, 2006,
-
II miejsce, w roku: 1997, 1999, 2002, 2004, 2012,
-
III miejsce, w roku 2007.
